ધાર્મિક

જગન્નાથ મંદિરમાં આજે પણ ધડકે છે ભગવાન કૃષ્ણનું હૃદય, દર ૧૨ વર્ષે થાય છે આવો બદલાવ

ભગવાન કૃષ્ણએ તેમનું મોટાભાગનું જીવન મથુરા, દ્વારકામાં વિતાવ્યું હતું. તેમના મનોરંજન અહીંની શેરીઓ સાથે સંકળાયેલા છે, પરંતુ આ સિવાય એક એવી જગ્યા છે જ્યાં કૃષ્ણનું હૃદય હજી પણ મોજૂદ છે. આ મંદિર સાથે જોડાયેલી કૃષ્ણ લીલાઓ વિચારવા મજબૂર કરે છે. પુરીના આ જગન્નાથ મંદિરમાં ભાઈ બલદાઉ અને બહેન સુભદ્રા સાથે ભગવાન કૃષ્ણ સાથે જોડાયેલા રહસ્યો સમજની બહાર છે. આ મંદિર સાથે જોડાયેલા રહસ્યો ચમત્કારી છે. આ મંદિરની સામે આવતાં જ પવનની દિશા બદલાઈ જાય છે, જેથી નજીકમાં ફરતા સમુદ્રના મોજાઓનો અવાજ મંદિરની અંદર જઈ શકતો નથી.

પ્રવેશદ્વારમાંથી એક ડગલું અંદર જતાં જ સમુદ્રનો અવાજ બંધ થઈ જાય છે. આટલું જ નહીં, મંદિરનો ધ્વજ જે દરરોજ બદલાય છે તે હંમેશા પવનથી વિરુદ્ધ દિશામાં લહેરાવે છે. એવું કહેવાય છે કે જ્યારે ભગવાન કૃષ્ણે પોતાના શરીરનો ત્યાગ કર્યો ત્યારે અંતિમ સંસ્કાર પછી તેમનું આખું શરીર પાંચ તત્વોમાં ભળી ગયું હતું, પરંતુ હૃદય સામાન્ય માનવીની જેમ ધડકતું રહ્યું હતું. તે આજે પણ જગન્નાથ મંદિરની મૂર્તિમાં હાજર છે. ભગવાનના આ હૃદય અંશને બ્રહ્મ પદાર્થ કહે છે. જ્યારે દર ૧૨ વર્ષે જગન્નાથજીની મૂર્તિ બદલવામાં આવે છે, ત્યારે આ બ્રહ્મા પદાર્થને જૂની મૂર્તિમાંથી કાઢીને નવી મૂર્તિમાં મૂકવામાં આવે છે.

જો કે, આવું કરતી વખતે ખૂબ કાળજી લેવામાં આવે છે. જે દિવસે નવી મૂર્તિમાં બ્રહ્મા પદાર્થ મૂકવામાં આવે છે તે દિવસે સમગ્ર પુરી શહેરમાં અંધારપટ છવાઈ જાય છે. આખા શહેરમાં ક્યાંય એક પણ દીવો પ્રગટ્યો નથી. આ દરમિયાન સીઆરપીએફ મંદિર પરિસરને ઘેરી લે છે. મૂર્તિ બદલતી વખતે પૂજારીની આંખ પર પણ પટ્ટી બાંધવામાં આવે છે. આજ સુધી આ પ્રક્રિયા કોઈએ જોઈ નથી. એવું માનવામાં આવે છે કે જો કોઈ તેને જુએ છે, તો તે તરત જ મૃત્યુ પામે છે. મળતી માહિતી મુજબ, બ્રહ્મા પદાર્થને જૂનીથી લઈને નવી મૂર્તિમાં રાખનારા પૂજારીઓનું કહેવું છે કે, બ્રહ્મ પદાર્થ હાથમાં કૂદવાથી અનુભવાય છે, જાણે કોઈ જીવતું સસલું હોય.

આ મંદિરની ઉપરથી વિમાન, હેલિકોપ્ટરને ઉડવાની મંજૂરી નથી કારણ કે પક્ષીઓ ક્યારેય મંદિરની ઉપર ઉડતા જોવા મળ્યા નથી. આ સિવાય આજ સુધી કોઈએ મંદિરનો પડછાયો જોયો નથી જ્યાં સૂર્ય કોઈ દિશામાં હોય. જગન્નાથ મંદિર ઓરિસ્સા રાજ્યના પુરીમાં આવેલું છે. આ ધામ ભગવાન જગન્નાથ એટલે કે ભગવાન શ્રી કૃષ્ણને સમર્પિત છે. પુરીના સ્થાનને કારણે સમગ્ર વિસ્તારને જગન્નાથ પુરી કહેવામાં આવે છે. જગન્નાથ ભગવાન કૃષ્ણનું એક નામ છે જે બે શબ્દો જગન અને નાથથી બનેલું છે જેનો અર્થ થાય છે વિશ્વનો સ્વામી. જગન્નાથ ઓરિસ્સા રાજ્યના દરિયા કિનારે આવેલું છે.

ભુવનેશ્વર તેનાથી થોડે દૂર છે. આ મંદિરમાંથી દર વર્ષે મંદિરના મુખ્ય દેવતા ભગવાન જગન્નાથ, તેમના મોટા ભાઈ બલભદ્ર અને બહેન સુભદ્રાની વિશાળ રથની શોભાયાત્રા કાઢવામાં આવે છે. આ દિવસે ભગવાન મંદિર છોડીને શહેરમાં આવે છે. પુરાણોમાં તેને પૃથ્વીનું વૈકુંઠ કહેવામાં આવ્યું છે. તે ભગવાન વિષ્ણુના ચાર ધામોમાંથી એક છે. તે શ્રી ક્ષેત્ર, શ્રી પુરુષોત્તમ ક્ષેત્ર, શક ક્ષેત્ર, નીલાંચલ, નીલગીરી અને શ્રી જગન્નાથ પુરી તરીકે પણ ઓળખાય છે. આ મંદિરનો પ્રથમ પુરાવો સૌ પ્રથમ મહાભારતના વનપર્વમાં મળે છે. જે મુજબ એક દિવસ ભગવાન જગન્નાથ માલવાના અદભૂત રાજા ઈન્દ્રદ્યુમ્નના સ્વપ્નમાં આવ્યા.

સ્વપ્નમાં ભગવાન જગન્નાથ ઇન્દ્રદ્યુમ્નને કહે છે કે “મારી પાસે નીલાંચલ પર્વતની એક ગુફામાં એક મૂર્તિ છે, તેનું નામ નીલમાધવ છે. તમે મંદિર બનાવો અને તેમાં મારી આ મૂર્તિ સ્થાપિત કરો. બીજા જ દિવસે રાજાએ પોતાના નજીકના બ્રાહ્મણ વિદ્યાપતિને સૈનિકો સાથે નીલાંચલ પર્વત પર મોકલ્યા. વિદ્યાપતિએ સાંભળ્યું હતું કે સાબર કુળના લોકો નીલમાધવની પૂજા કરે છે અને તેઓએ તેમના દેવતાની આ મૂર્તિ નીલાંચલ પર્વતની ગુફામાં છુપાવી દીધી હતી. તે એ પણ જાણતો હતો કે સાબર કુળનો વડા વિશ્વવાસુ નીલમાધવનો ઉપાસક છે, જેણે મૂર્તિને ગુફામાં છુપાવી હતી અને તે મૂર્તિ સરળતાથી રાજાને સોંપશે નહીં.

ચતુર વિદ્યાપતિ સરદારની પુત્રી સાથે લગ્ન કરે છે. અને અંતે તે તેની પત્નીની મદદથી ગુફામાં પહોંચે છે અને મૂર્તિની ચોરી કરીને રાજા ઈન્દ્રદ્યુમ્નને સોંપી દે છે. જ્યારે વિશ્વવાસુને ખબર પડે છે કે તેના પ્રિય દેવતાની મૂર્તિ ચોરાઈ ગઈ છે, ત્યારે તે ખૂબ જ દુઃખી થાય છે. પોતાના ભક્તને દુઃખી જોઈને ભગવાન પણ દુઃખી થઈ ગયા અને મૂર્તિના રૂપમાં ગુફામાં પાછા ફર્યા, પરંતુ તે જ સમયે રાજ ઈન્દ્રદ્યુમ્નને વચન આપ્યું કે જો કોઈ દિવસ તેને એક વિશાળ મંદિર બનાવવામાં આવશે તો તે એક દિવસ તેની પાસે ચોક્કસ પાછો આવશે.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *