જાણવા જેવુ

UPSC પરીક્ષા પાસ કર્યા પછી IAS-IPS નો ક્રમ કેવી રીતે નક્કી થાય છે, જાણો તેનું ખાસ સૂત્ર

UPSC પરીક્ષા પાસ કર્યા પછી IAS-IPS નો ક્રમ કેવી રીતે નક્કી થાય છે-UPSC એટલે કે યુનિયન પબ્લિક સર્વિસ કમિશન, યુનિયન પબ્લિક સર્વિસ કમિશન દર વર્ષે એક વિશેષ પરીક્ષા લે છે, જેને આપણે સામાન્ય ભાષામાં સિવિલ સર્વિસ પરીક્ષા કહીએ છીએ.આ પરીક્ષા પાસ કરવી દરેક ઉમેદવાર માટે એક સ્વપ્ન સમાન છે, કારણ કે આ પરીક્ષા દેશની સૌથી મુશ્કેલ અને મહત્વની પરીક્ષાઓમાંની એક છે. દર વર્ષે હજારો વિદ્યાર્થીઓ આ પરીક્ષા આપે છે.દર વર્ષે આ પરીક્ષાના પરિણામની ઘોષણા પર, ટોપર્સ અને વિદ્યાર્થીઓને સારા રેન્ક મળવાના સમાચારો તમામ અખબારો અને મીડિયામાં છવાયેલા છે.

તે હજારો સહભાગીઓમાંથી, માત્ર થોડા જ સહભાગીઓ તેની પૂર્વ પરીક્ષામાં પસંદગી પામી શકે છે, પછી મુખ્ય પરીક્ષા અને ઇન્ટરવ્યૂ પાસ કર્યા પછી, માત્ર થોડા પસંદ કરેલા ઉમેદવારો જ IAS અથવા IPS બની શકે છે. મૂળભૂત રીતે તેમની પસંદગી ક્રમના આધારે કરવામાં આવે છે. પરંતુ શું તમે જાણો છો કે UPSC પરીક્ષામાં આ ક્રમ કેવી રીતે નક્કી થાય છે? કયા રેન્કને IAS અને IPS કેડર મળે છે? તો ચાલો આજે તમને સરળ રીતે IAS-IPS કેડરની પસંદગી માટેનું ફોર્મ્યુલા સમજાવીએ, આખરે આ ક્રમ કેવી રીતે નક્કી થાય છે…

આ પસંદગી 24 સેવાઓ માટે કરવામાં આવે છે UPSC માં રેન્ક કેવી રીતે નક્કી થાય છે તે અંગે માહિતી આપતા પહેલા, અમે તમને જણાવી દઈએ કે આ પરીક્ષા પાસ કરીને, ઉમેદવારોની પસંદગી સિવિલ સર્વિસમાં થાય છે, એટલે કે, સહભાગીઓને કુલ 24 સેવાઓ માટે પસંદ કરવામાં આવે છે. આ ચોવીસ સેવાઓને બે કેટેગરીમાં વહેંચવામાં આવી છે, તેમાંની પ્રથમ અખિલ ભારતીય સેવાઓ છે, જેમાં IAS (ભારતીય વહીવટી સેવાઓ) અને IPS (ભારતીય પોલીસ સેવાઓ) પણ શામેલ છે. જેઓ આ કેટેગરીમાં પસંદ કરવામાં આવે છે, તેમને રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોની કેડર મળે છે. સેવાની બીજી શ્રેણી કેન્દ્રીય સેવાઓ છે, જેમાં ગ્રુપ એ અને ગ્રુપ બી સેવાઓ શામેલ છે.

ગ્રુપ A માં ભારતીય વિદેશ સેવા (IFS), ભારતીય નાગરિક ખાતા સેવા, ભારતીય મહેસૂલ સેવા (આવકવેરા પોસ્ટ્સ), ભારતીય રેલવે સેવા (IRTS અને IRPS) અને ભારતીય માહિતી સેવા (IIS) જેવી સેવાઓનો સમાવેશ થાય છે. ગ્રુપ બીમાં સશસ્ત્ર દળોનું મુખ્ય મથક સિવિલ સર્વિસ, પુડુચેરી સિવિલ સર્વિસ, દિલ્હી અને આંદામાન નિકોબાર આઇલેન્ડ સિવિલ અને પોલીસ સર્વિસ વગેરે સેવાઓનો સમાવેશ થાય છે.

પ્રિલિમ પરીક્ષા પ્રથમ હશે તમારે UPSC માં 2 પરીક્ષા આપવી પડશે. આ પહેલા, ત્યાં પ્રારંભિક એટલે કે પ્રારંભિક પરીક્ષા છે. સ્નાતક થયા પછી તમે પ્રિલિમ પરીક્ષા આપી શકો છો. આ પરીક્ષામાં પ્રત્યેક 2 કલાકના બે પેપર લેવામાં આવે છે. પ્રથમ પેપરના ગુણના આધારે તેમનો કટઓફ તૈયાર કરવામાં આવે છે, જે બીજી પરીક્ષા આપી શકે છે. પછી બીજું પેપર એટલે કે CSAT એક ક્વોલિફાઇંગ પેપર છે, જેના માટે તમારે ક્વોલિફાય થવા માટે ઓછામાં ઓછા 33 ટકા માર્ક્સ મેળવવા પડશે.

ત્યારે એક વાત ધ્યાનમાં રાખવી જરૂરી છે કે જો પહેલા પેપરમાં તમે કટ ઓફ ક્લીયર કરો છો, પરંતુ બીજા પેપરમાં તમે પાસ થવામાં સક્ષમ નથી, તો તમારી પ્રિલીમ્સ સ્પષ્ટ ગણાશે નહીં. તેથી, તમારે મુખ્ય પરીક્ષા પહેલાં આ બંને પેપરો સાફ કરવા આવશ્યક છે. સમજાવો કે આ બંને પેપર એક જ દિવસે બે અલગ અલગ શિફ્ટમાં લેવામાં આવે છે.

હવે તમારે મુખ્ય પરીક્ષા આપવી પડશે પ્રિલિમ ક્લીયર કર્યા પછી, તમારે મુખ્ય પરીક્ષા આપવી પડશે. આમાં તમારા આખા વર્ષનો અભ્યાસ ઉપયોગી થશે. જો કહેવામાં આવે તો, સહભાગીઓ માટે આ પરીક્ષા પાસ કરવી એક મોટો પડકાર છે. આમાં, પ્રથમ 2 પેપર્સ ભાષાના છે, જે ક્વોલિફાઇંગ પેપર્સ છે એટલે કે આ બંને પેપરમાં તમારે 33 ટકા માર્ક્સ મેળવવા જરૂરી છે. જોકે આ પેપરોના ગુણ મેરિટ લિસ્ટમાં ગણાતા નથી. તમને આમાં ત્રણ કલાક મળે છે. તેમાં બે ભાષાઓ છે, એક ભારતીય / પ્રાદેશિક ભાષા અને બીજી અંગ્રેજી ભાષા.

પછી એક નિબંધ પેપર છે, જેમાં તમારે 3 કલાકમાં બે નિબંધ લખવાના છે. તમારે આ બંને નિબંધો જુદા જુદા વિષયો પર લખવાના છે, જો કે તમને વિકલ્પો આપવામાં આવ્યા છે, જેમાંથી તમે તમારી પસંદગીનો વિષય પસંદ કરી શકો છો અને નિબંધ લખી શકો છો. આ પછી 4 સામાન્ય જ્ledgeાનના પેપરો છે, દરેક 3 કલાકના સમયગાળા સાથે. ઠીક છે કે એક દિવસમાં 2 થી વધુ પેપર્સ ન હોઈ શકે, તેથી સમયપત્રક તે મુજબ તૈયાર કરવામાં આવે છે.

હવે છેલ્લે વૈકલ્પિક પેપર છે વૈકલ્પિક વિષય.ઓપ્શન પેપરમાં બે પેપર હોય છે- પેપર 1 અને પેપર 2. આ એક વિષય છે જે તમારે તમારા માટે પસંદ કરવો પડશે. અમે તમને જણાવી દઈએ કે મેઈન્સ પરીક્ષામાં ભાષાના પેપરો સિવાય તમામ પેપરોના માર્ક્સ ઉમેર્યા બાદ મેરીટ લિસ્ટ તૈયાર કરવામાં આવે છે. એકંદરે, આ તમામ 27-કલાકની પરીક્ષાઓ 5-7 દિવસમાં સમાપ્ત થાય છે. રવિવાર અથવા રાષ્ટ્રીય રજાના દિવસે પરીક્ષાની મધ્યમાં પેપર રજા હોય છે. આ પરીક્ષા પૂર્ણ થયા બાદ મેઈન્સનું પરિણામ આવે છે.

મુખ્ય પછી ઇન્ટરવ્યૂ જો તમે મેઇન્સમાં પાસ થાવ છો, તો હવે તમારે પર્સનાલિટી ટેસ્ટ આપવા માટે એક ફોર્મ ભરવું પડશે, તો જ તમારી પર્સનાલિટી ટેસ્ટ લેવામાં આવશે. આ ફોર્મ DAF એટલે કે વિગતવાર અરજી ફોર્મ કહેવાય છે, જેમાં ઇન્ટરવ્યૂમાં તમારા દ્વારા ભરેલી માહિતીના આધારે પ્રશ્નો પૂછવામાં આવે છે. આ અરજી ફોર્મમાં, તમને તમારા શોખ, પૃષ્ઠભૂમિ અને શિક્ષણ વિશે પણ પૂછવામાં આવે છે, પછી પરીક્ષક તમને આ સંબંધિત પ્રશ્નો પણ પૂછે છે. તમારું સંપૂર્ણ પરિણામ ઇન્ટરવ્યૂ આપ્યા પછી જ તૈયાર કરવામાં આવે છે અને તેના આધારે તમને રેન્કિંગ આપવામાં આવે છે.

રેન્કિંગ કેવી રીતે નક્કી થાય છે? રેન્કિંગ વાસ્તવમાં ખાલી જગ્યા પર આધારિત છે એટલે કે કયા વર્ષમાં પોસ્ટ માટે કેટલી ખાલી જગ્યાઓ બહાર પાડવામાં આવે છે અને આ સિવાય, જનરલ કેટેગરી, એસસી, એસટી, ઓબીસી અને ઇડબ્લ્યુએસ જેવી વિવિધ કેટેગરીમાં ઉમેદવારોની સંખ્યા, જે પણ વિકલ્પ તેમણે પસંદ કર્યો છે, રેન્કિંગ સમાન પર આધાર રાખે છે.ઉપરાંત, મુખ્ય પરીક્ષાનું અરજી ફોર્મ ભરતી વખતે, તમારી પ્રથમ પસંદગી IAS, IFS અથવા IPS, જે પણ ભરેલી હોય તે પણ ધ્યાનમાં રાખવામાં આવે છે. ત્યારબાદ મેરિટ લિસ્ટ તૈયાર કરવામાં આવે છે. આ યાદીમાં સૌથી વધુ ગુણ મેળવનારાઓને IAS અને IFS રેન્ક આપવામાં આવે છે. પછી આ સૂચિ અનુસાર અન્ય તમામ પોસ્ટ્સ ઘટતા ગુણ સાથે ફાળવવામાં આવે છે.

હા પણ એ પણ જરૂરી નથી કે જો સિવિલ સર્વિસીસમાં 100 ખાલી જગ્યાઓ હોય અને ધારો કે તેમાંથી 30 IAS માટે ખાલી છે, તો યાદીમાં ટોચના 30 ઉમેદવારોને જ IAS પદ મળશે, કારણ કે તે પણ શક્ય છે કે તેઓ કેટલાક ટોચના 30 ઉમેદવારોને IAS ને બદલે IPS અથવા IRS જેવી અન્ય પસંદગીઓ હોઈ શકે છે.

પછી આવા સંજોગોમાં, મેરિટમાં પાછળ રહેલા કેટલાક ઉમેદવારો, જેમણે તેમની પસંદગી IAS રાખી છે, તેઓ પણ આ પોસ્ટ ફાળવી શકે છે. આમ સહેજ નીચા રેન્ક ધરાવતા સહભાગીઓને પણ ઉચ્ચ સેવાઓ માટે પસંદ કરી શકાય છે. ઉદાહરણ તરીકે, જો જનરલ કેટેગરીમાં IAS માટે 70 ખાલી જગ્યાઓ છે, તો યાદીમાં ટોચ પર 90 અથવા 95 સુધીના રેન્ક ધરાવતા ઉમેદવારો પણ સામાન્ય કેટેગરીમાંથી IAS પોસ્ટ મેળવી શકે છે અને IPS, IFS અને અન્ય તમામ સિવિલ માટે પણ આ જ ફોર્મ્યુલા લાગુ પડે છે. સેવાઓ થશે.

રેન્કિંગ માટે ટફ સ્પર્ધા છે UPSC માં ખાલી જગ્યાઓની સંખ્યા દર વર્ષે બદલાય છે. ઉદાહરણ તરીકે, જો વર્ષ 2005 માં 457 ખાલી જગ્યાઓ હતી, તો 2014 માં તે વધીને 1364 થઈ ગઈ હતી, પરંતુ ખાલી જગ્યાઓ સાથે, પરીક્ષામાં ભાગ લેનારાઓની સંખ્યા પણ ઝડપથી વધી. દર વર્ષે, સિવિલ સર્વિસમાં ખાલી જગ્યાઓ અનુસાર, મેઈન્સની પરીક્ષા અને ઇન્ટરવ્યૂમાં હાજર રહેનારા લોકોની સંખ્યા નક્કી કરવામાં આવે છે.

ઉદાહરણ તરીકે, જો 100 પોસ્ટ્સ માટે જગ્યા ખાલી હોય, તો મુખ્ય પરીક્ષા માટે ભાગ લેનારાઓની સંખ્યા 12-13 ગણી પસંદ કરવામાં આવશે.પછી તેમાંથી 250 ઉમેદવારોને ઇન્ટરવ્યૂ રાઉન્ડ માટે પસંદ કરવામાં આવશે અને પછી તેમની પાસેથી પસંદ કર્યા પછી અંતિમ ક્રમ યાદી બનાવવામાં આવશે.સારું, આ માત્ર એક ઉદાહરણ છે, જેથી તમને ખ્યાલ આવી શકે કે રેન્કિંગ માટે કેટલી સ્પર્ધા છે.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *